آنچه تا کنون در مباحث اخیر به عنوان ریشه یابی مطرح شده، غالبا به نتایج مشخصی منتهی می شود که شاید جمع بندی آن را بتوان این گونه بیان کرد: وجود یک هجمه ی همه جانبه فرهنگی که هدف آن تغییر ارزش های بنیادی جامعه و سوق آن به سمت تمایلات غربی در آخر تغییر نظامات عرضه کننده ی ارزش های سابق به همراه ساخت ساختارهای جدید

سال ها بود به خصوص بعد از جنگ، نشانه هایی از این فعالیت ها و این هجوم آرام مشاهده شدو دورانی بودند که گها تذکراتی هم می دادند.

بذرهای فرهنگی در آن ایام یعنی زمانی که عده ای عجله ای کور کننده برای سازندگی داشتند در سطح نخبگان کاشته شد این امید را در دل بدخواهان نظام بوجود آوردکه بتوانند در یک پروسه ی دراز مدت که خاصیت تغییرات فرهنگی است تفکرات لیبرالی را به فرهنگ سکولاری در حاکمیت تبدیل کنند که خود به خود منتج به نابودی باطن نظام اسلامی خواهد شد.

حرکت خزنده ی فوق بارها توسط چشم تیزبین عصر حاضر یعنی رهبر معظم انقلاب تذکر داده شد اما بهمن رفاه طلبی پوششی برفگون بود بر روی این نشانه های آشکار که ظاهر بنیان را به غفلت انداخت. از جمله چارچوب های مورد نظر دشمن در این تردید افکنی، محیط دانشگاه بوده و هست. محیطی استراتژیک برای هر ساختار حکومتی که خروجی های آن افرادی تاثیر گذار در آینده ی آن نظام سیاسی است و به نوعی مراجع فکری سلیر اقشار مردم به حساب می آیند.

هدف از این نوشتار تحلیل این هجمه فرهنگی در عرصه ی جنگی است که از آن تعبیر می شود به جنگ نرم از منظر مخاطب شناسی در محیط دانشگاه.

در ابتدا طیف افرادی که در این محیط قرار دارند مورد بررسی قرار می گیرد. به طور کلی طیف دانشجو قابل شمارش و ارزیابی است.

(1) دانشجویانی که با ورود به دانشگاه احساسی در تغییر فضای زندگی شان ندارند. به زبان دیگر این افراد به دلایل مختلفی از جمله تحصیل در شهر محل سکونت خود، سابقه رفت و آمد با افراد دانشگاهی در خانواده یا محل زندگی و ... هیجان خاصی با ورود به دانشگاه ندارند. این طیف افراد غالبا تغییرات زیادی در شاکله ی ذهنی شان به وجود نمی آید. معمولا در همان خط سیر عقاید خود پیشرفت می کنند. اگر پتانسیل دریافت تفکرات لیبرالی را داشته باشند سریعا جذب آن می شوندو اگر متمایل به تفکرات انقلابی باشند، مجذوب تفکرات مشابه در محیط دانشگاه می شود.

این افراد معمولا سردرگمی سایر دانشجویان را در بدو وود ندارند و لذا در چند ماه اول و تا مدتی، مرجع هم دوره ای های خودشان می شوند. تعالیم دریافتی در دوران تحصیل در مدرسه شکل دهنده چارچوبهای فکری این افراد است. در برخورد با موج جنگ نرم، یا تقویت کننده آن هستند(تفکرات لیبرالی) یل در جهت خنثی سازی آن تلاش می کنند(تفکرات انقلابی). در واقع تأثیرپذیری شان از موج همه های فرهنگ حداقلی است و بیشتر تأثیر گذار هستند.

با تقویت بنیه های آموزش و پرورش می توان این طیف افراد را در جبهه نظام و انقلاب حفظ نمود و از توان آنها برای تقویت مؤلفه های ارزشی جامعه استفاده کرد.

(2) دانشجویانی که با ورودشان به دانشگاه، احساس ورود به محیط کاملا تازه ای دارند و تا مدتی تأثیرپذیری شان در محیط حداکثری و تأثیرگذاریشان حداقلی خواهد بود. این طیف افراد به لحاظ شخصیتی به دو گروه تقسیم می شوند:

1) افرادی دارای شخصیت مستقل، کسانی که شاکله شخصیتی شان قبل از ورود به دانشگاه شکل گرفته باشد و به طور کلی انسانهای تأثیرگذاری هستند اما به دلایل مختلف از جمله دوری از شهر و خانواده، آشنایی با مسائلی که قبلا آشنا نبوده است و ... تا مدتی انسانهای خنثی و بی تفاوتی می شوند و تا زمانی که نقطه ی تاثیرگذاری خود را یافته و کم کم به سطح قابل قبولی از اصل شخصیت خود برسند، نسبت به اتفاقات پیرامونی واکنش جدی نشان نمی دهند. این افراد دارای خلأ هویتی حاد نیستند اما نیازمند تطبیق هویتشان در محیط جدید می باشند.

2)افرادی دارای شخصیت وابسته که شاید محیط دانشگاه آغاز شکل گیری هویت شخصیتشان محسوب شود و در هر محیطی واقع شوند با حداکثر تأثیرپذیری از آن محیط، با آن تفکرات رشد کرده و تبدیل به یک عنصر منطبق با محیط رشد می شوند. این افراد معمولا در محیط خانواده و در محیط تحصیلات قبل دانشگاهی شان، معمولا افرادی پیرو بوده و در جو سازی ها و جریان سازی های محیط اجتماعی خود هضم می شدند. در بدو ورودشان به صحنه ی دانشکاه، خیلی کنجکاو هستند و دائما در حال جستجو و پرسش می باشند. آن دسته شان جهت گیری خاصی ندارند، به همه جریان ها و فعالیتها حساس هستند و مدام پیگیری می کنند. البته میزان علاقه مندیشان و جذابیت فعالیت پیش رو در میزان توجه شان تأثیرگذار است.با گذشت زمان این افراد یک مرجع فکری خاصی را پیدا می کنند و بعد از مدتی کاملا وابسته به آن می شوند. در مجموع آن مرجعی که هویت نداشته ی آنان را برایشان ترسیم کند و به طور متقابل احساس کنند در آن محیط هویت مستقلی دارند، مقصد نهایی مراجعات و رفت و آمدهای این اشخاص خواهد شد.

اما در این میان یک قشر از دانشجویان به دلیل اهمیت موضوع نیاز به تحلیل جداگانه ای دارند.آن قشری که با یک زندگی جدیدی به نام زندگی خوابگاهی مواجه می شوند. خوابگاه، محیط متمرکزی است که جوانانی برای ادامه تحصیلشان در دانشگاه از شهرهای مختلف و با روش های گوناگون معاش، در آن زندگی موقتی را شروع می کنند.

این محیط جدید دارای خصوصیات و شاخص هایی است که برشمردن آنها میتواند توان تحلیل را در حوزه مخاطب نگری جنگ نرم افزایش دهد. از آن جمله عبارتند از:

1) در دسترس نبودن مراجع خبری مرسوم مانند روزنامه، تلویزیون، رادیو و ...، در نتیجه تمایل به فضاهای مجازی جهت پر نمودن خلا خبری مخصوصا در زمانهای حساسی که دانشگاهها در جامعه خبر ساز هستند. شاید بتوان با قاطعیت عنوان کرد که اینترنت پرطرفدارترین مرجع خبری دانشجویان خوابگاهی محسوب میشود. به دلیل وجود این فضای تک قطبی رسانه ای که متاسفانه جریانات ارزشی در آن مغلوبه هستند، موج جنگ نرم دشمن در این حوزه بسیار محسوس است. برنامه ریزی های اخیر معاندین در تحرکات دانشجویی در مجتمع های خوابگاهی در تهران و سایر شهرستانها مؤید این موضوع است که بذر تردید و القا ناامیدی و یأس در این محیط زودتر به عمل می آید. ایجاد شبکه های اجتماعی در فضای مجازی و شبکه سازی دیجیتالی، توان انسجام و سازماندهی را افزایش می دهد. سوء استفاده از موج نارضایتی ها که معمولا در محیط خوابگاهی امری طبیعی است هم از عوامل تحریک کننده است.

2) وجود نارسایی هایی در مقایسه با زندگی در خانه، به طور طبیعی زندگی در جمع خانواده کاملترین نوع معاش و تأمین کننده همه نیازهای مادی و معنوی اعضای خانواده است. دوری از محیط خانواده به خصوص در ماه های ابتدایی خلاهایی را منجر میشودچه در ابعاد مادی و چه در ابعاد معنوی.

در بعد مادی این معضل، دوران گذار از شرایط وابستگی بهخانواده به شرایط لستقلال نسبی، مهمترین عامل به هم ریختگی ابتدایی است. نیازهای اولیه زندگی دیگر به راحتی در دسترس نمی باشد و شخص باید در برنامه ریزی های خود این عامل را نیز دخیل نماید. همچنین زندگی با افرادی که شاید منش رفتاری مشابهی ندارند و گاها در تضاد با هم هستند. همین طور دغدغه های مالی و ... همه موانع ظاهری در آرامش فکری و ذهنی دانشجو به حساب می آید.

در بعد معنوی و غیر مادی، مهمترین عنصر شاید خلا عاطفی ناشی از دوری از جمع گرم خانواده باشد. ورود به گروههای دوستی در خوابگاه تا حدودی این خلا را پر خواهد کرد اما خصوصیات جمع های دوستان نقش به سزایی در شکل گیری شخصیت نهایی فرد در دوران دانشجویی خواهد داشت و این شاید خطری محسوب شود برای آن دسته از افرادی که در انتخاب محیط های رفاقتی شان دقت نظر ندارند و تدریجا هضم آن شوند.

3) شرایط فرهنگی شهر محل تحصیل که خود از عوامل ناپایداری افراد محسوب میشود. برای مثال شخصی که محل سکونتش شهری کوچک و یا شهرستانی آرام بوده، با ورود به یک کلانشهر شلوغ برای تحصیل، ناگهان وارد محیطی میشوند که باید مناسباتش را با آن تنظیم نمایند. وادادگی فرهنگی و از خود بی گانگی خطری است که فرد را تهدید میکند. همین طور شکل گیری نگاه قومیتی در فرد به طور طبیعی وی را از بدنه زیادی از جامعه جدا میکند. این آن نقطه ایست که مورد سوء استفاده قرار میگیرد و هویت سازیهای کاذب، شخص را از غربت فرهنگی نجات داده و او را به فردی با هویت جدید دست ساز، تبدیل می کند.

مجموع عوامل فوق و بسیاری دیگر از مسائل که مجال شرح آنها نیست دانشگاهها را به بستری برای برنامه های دشمن تبدیل کرده است. شاکله های غربی دانشگاهها، تدریس علومی که عمدتا منابع تدریسی و تحقیقی شان مبتنی بر عادات فرهنگ غربی است، بعضا اساتیدی هضم شده در فرهنگ غرب و در کل انجماد ناشی از غرب زدگی، همگی راه های نفوذ اندیشه های لیبرالی به جامعه را باز گذاشته است.

در پایان میتوان نتیجه گرفت در طراحی عملیات ضد جنگ نرم دشمن اولویت اول باید دانشگاهها و مخاطب اصلی شان یعنی دانشجویان با مختصاتی که تا حدودی تشریح شد باشند و اگر این بخش از کشور در مسیر صحیح خود حرکت کند، آینده این نظام درخشان تر و پربارتر خواهد بود و زودتر به ثمر خواهد رسید انشاالله...