سید حسن خمینی فرزند سید احمد و نوه امام خمینی پس از سید حسین که از جانب امام طرد شد هم اکنون نزدیکترین فرد به امام به لحاظ نسبی است. گرچه رابطۀ خویشاوندی دلیل خوبی برای قرابت وی نسبت به امام نیست، اما مردم ایران همواره به خاطر این جایگاه، وی را تکریم و احترام کرده اند. جایگاه سید حسن به عنوان نوۀ امام، تولیت حرم مطهر امام(ره) و سرپرستی موسسه حفظ و نشر آثار امام خمینی سبب شده است تا همگان از وی انتظار داشته باشند سیره و عمل و رفتار و گفتار امام را بیش از هرفرد دیگری به مرحلۀ اجرا بگذارد. اما برخی رفتار ها و گفتارهای این یادگار امام موجب آزرده شدن یاران و دوستان امام عزیز می شود. به هر حال این وجیز نه در تایید و نه در رد اعمال نوۀ امام و نه منتقدان اوست، بلکه صرفاً یک بررسی مختصر از عملکرد چند سال اخیر وی است.

کسانی که مواضع و اندیشه های سیاسی افراد مختلف را دنبال می نمایند، قطعاً می دانند که در سال های اخیر اکثر مواضع سید حسن خمینی در حمایت از اصلاح طلبان بوده است. از مصاحبه با روزنامه هم میهن در ابتدای سال 86 و دیدار با اعضای سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی که از طیف تندرو اصلاح طلبان محسوب می شود و مصاحبۀ مفصل با هفته نامه شهروند امروز که در آن ایشان سپاه و بسیج را به دخالت در سیاست متهم می کند که بگذریم، وی در جریان انتخابات مجلس هشتم نیز در حمایت از نامزد های رد صلاحیت شدۀ اصلاح طلبان لب به انتقاد از شورای نگهبان قانون اساسی که همواره مورد تایید امام بوده است می گشاید.

سید حسن خمینی در دهۀ فجر سال 87 با اعضای حزب مشارکت که در وقایع پس از انتخابات اکثر اعضای اصلی این حزب به جرم اقدام علیه امنیت ملی و براندازی نظام دستگیر و روانه زندان شدند دیدار می کند. در فروردین ماه سال 88 و پس از اعلام نامزدی میر حسین موسوی و انصراف سسید محمد خاتمی از شرکت در انتخابات، این با سید حسن در دیداری صمیمی میزبان میر حسین است. در دو ماه منتهی به انتخابات 88 گرچه وی حمایت خود را از میر حسین موسوی علنی نمی کند، اما شاید کمتر کسی باشد که از رای و رنگ وی خبر نداشته باشد. اما هنگامی که می خواهیم دوران پس از انتخابات را بررسی کنیم، وی مواضع خود را شفاف تر از گذشته نشان می دهد. سکوت در طی 9 ماه فتنه و عدم موضعگیری در قبال ساختار شکنان علامت سوال بزرگی را از سوی افکار عمومی در مقابل وی قرار می دهد. ایشان برای اینکه نشان دهد در کجای پازل حوادث پس از انتخابات قرار گرفته است، به بهانۀ سفر خارجی از شرکت در مراسم تنفیذ رئیس جمهور قانونی طفره می رود. در وقایع روز قدس، در حالی که اکثر مقامات کشور در برابر شعارهای انحرافی «نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران» و «نه شرقی، نه غربی، جمهوری ایرانی» موضع گرفتند و آن را محکوم کردند، باز هم سید حسن خمینی از خود واکنشی نشان نداد و همۀ این ها در حالی بود که امام بزرگوار ما از همان روزهای اول مبارزه نسبت به مسئلۀ فلسطین حساس بودند و جمله های «اسراییل باید از صحنۀ روزگار حذف شود» و همچنین «جمهوری اسلامی، نه یک کلمه کم و نه یک کلمه زیاد» میراث امام خمینی برای نسل امروز است و سید حسن خمینی میراث دار این تفکر.

در 13 آبان عدۀ قلیلی در مقابل اکثریت ملت به خیابان ها آمدند و به جای مرگ بر آمریکا ، مرگ بر روسیه گفتند و خواستار آشتی با آمریکا بودند و سید حسن خمینی در حالی بار دیگر چشم بر این وقایع بست که پدربزرگش چنین فرموده بود:

«خط اين بود كه اصلاً امريكا منسى(فراموش) بشود. يك دسته شوروى را طرح مى كردند تا امريكا منسى بشود»

یکی دیگر از اقدامات سید حسن خمینی که ملت ایران را حیرت زده کرد، دیدار با زندانیان سیاسی و خانواده های آنان بود! افرادی که به ارتباط با بیگانگان و براندازی متهم بودند. گرچه این اقدام از سوی برخی افراد همانند خاتمی که یار غار این مجرمین است و البته خود نیز به ارتباط با بیگانگان و خیانت متهم است، دور از ذهن نباشد اما انجام این عمل از سوی نوۀ امام که بر حسب ظاهر باید معدن اندیشه های امام باشد تعجب آور بود.

اصرار بر سخنرانی سید محمد خاتمی- همان کسی که مردم او را در 9 دی و 22 بهمن از بین خود طرد کردند- در شب های احیا و در حسینیه جماران در ایام محرم از دیگر اقدامات سید حسن خمینی برای اثبات نزدیکی عقایدش با اصلاح طلبان است. در 16 آذر در حالی که همۀ مردم و مسوولان از اقدام ساختار شکنان در هتک حرمت امام راحل(ره) و پاره کردن عکس آن بزرگمرد به شدت عصبانی و خشمگین بودند، نوۀ امام با ترتیب دادن یک سفر به پاکستان سعی کرد خود را از ماجرا دور نگه دارد و در این باره حتی یک بیانیه چند سطری هم صادر نکرد! نکتۀ جالب تر این مسئله اینجاست که در حالی که شبکه های خارجی مدام صحنه های پاره کردن عکس امام را نشان می دادند، آقای انصاری قائم مقام موسسه حفظ و نشر آثار امام و از نزدیکان سید حسن خمینی صحنه های نشان داده شده توسط صدا و سیما را ساختگی و در راستای توهین به امام تلقی می کند.

حتی اگر بگوییم سید حسن خمینی نسبت به پدربزرگش تعصب ندارد، نمی توان گفت که وی دربارۀ امام حسین (ع) و حرمت عاشورا تعصب ندارد چراکه در این صورت باید لباس روحانیت را کنار بگذارد. اما این بار در وقایع روز عاشورا نیز سید حسن خمینی هیچ واکنشی از خود نشان نداد، گویا که اصلاً اتفاقی نیفتاده است. و همۀ این ها در حالی است که امام فرموده است:

«بي‌جهت نيست كه در آن نطق‌هاى با اجتماع زياد روز عاشورا سوت مى زنند و كف مى زنند. امام مظلوم ما به شهادت رسيده، روز شهادت امام مظلوم ما، پاى نطق و سخنرانى يك نفر آدمى كه با آنها دوست است، كف مى زنند و سوت مى كشند و امريكا را از ياد مى برند. خط اين بود كه اصلاً امريكا منسى بشود. يك دسته شوروى را طرح مى كردند تا امريكا منسى بشود، يك دسته اللَّه اكبر را كنار مى گذاشتند، سوت مى زدند و كف مى زدند آن هم روز عاشورا.» صحیفه امام(ره) ، ج15، صفحه29

امام خمینی(ره) برای جلوگیری از تحریف سخنانش،فیلم های آرشیوی صدا و سیما را شاخص قرار می دهد اما سید حین خمینی در اقدامی دیگر در ایام دهۀ فجر نامه ای به رییس سازمان صدا و سیما می نویسد و از پخش مستند شاخص که مجموعه ای از صحبت های امام راجع به مسائل مختلف بود انتقاد می کند و صدا و سیما را به تحریف امام متهم می کند. در حالی که وی در گذشته در مقابل تحریف سخنان امام از سوی آقایان صانعی و محتشمی پور سکوت پیشه کرده بود. بعد از 22 بهمن ، علی کروبی فرزند مهدی کروبی که در تمام وقایع پس از انتخابات همراه پدرش در جرگۀ سبز علیه نظام فعالیت می کرد، مدعی می شود که مورد ضرب و شتم نیروهای امنیتی قرار گرفته است. همین ادعا کافی بود تا سید حسن خمینی فوراً به عیادت وی وپدرش بشتابد.

پس از خلع آقای صانعی از مرجعیت توسط جامعه مدرسین حوزۀ علمیه قم که در گذشته نیز به دلیل خلع شریعتمداری از مرجعیت مورد تشویق امام قرار گرفته بودند، سید حسن خمینی در اقدامی عجیب به دیدار آقای صانعی رفته و از مرجعیت وی حمایت می کند که البته این امر شاید به دلیل حمایت های گذشته آقای صانعی از سید حسن صورت گرفته باشد.

شاید اگر به تک تک موارد فوق جداگانه بنگریم، فکر کنیم یک اشتباه سادۀ سیاسی رخ داده است، اما هنگامی که به مجموعۀ فوق به طور پیوسته و دنباله دار بنگریم به نتایج دیگری می رسیم. با این اوصاف مشخص نیست آیندۀ این چهرۀ سیاسی که هم اکنون با تحصیل در حوزۀ علمیه قم رویای مرجعیت و شاید رسیدن به مقامات بالای اجرایی را در سر می پروراند، به کجا خواهد رسید اما آنچه واضح و مبرهن است اینکه سید حسن خمینی امروز بیش از هر زمان دیگری به توصیۀ پدرش نیاز دارد که فرموده است:

«به حسن و برادرانش این توصیه را می کنم که همیشه سعی کنند در خط رهبری حرکت کنند و از آن منحرف نشوند که خیر دنیا و آخرت در آن است و بدانند که ایشان موفقیت اسلام و نظام و کشور را می خواهد.»